| Կինո | Համերգ | Թատրոն | Ցուցահանդեսներ | Երեկույթներ | Ռեստորաններ | Ին-Յան |
Հարցազրույց դերասան Վարդան Պետրոսյանի հետ
-Ձեր ներկայացումների ժամանակ մի միտք եք անընդհատ նշում, որ թե մենք մեր անցյալը չենք ճանաչում ....
-Մեզ ճնշված է դարձնում այն փաստը, որ մենք անցյալը չենք ճանաչում։ Անցյալի մեր հերոսական էջերը մեզ արիացնում են. մենք տեսնում ենք, թե ինչպիսի արի բազուկ է ունեցել հայ մարդը։ Անցյալի ողբերգական էջերը մեզ ազնվացնում են, որովհետև սուգն ու ողբերգությունը մարդուն անընդհատ սրբացնում են և ազնվացնում։ Մենք անցյալի ո՛չ ողբերգական էջերն ենք ճանաչում, ո՛չ հերոսական։ Դրա պատճառով մթան մեջ խարխափում ենք, փորձում ենք ինքներս մեզ ճանաչել, և անընդհատ գալիս ենք մի սխալ կարծիքի, այն էլ' շատ վիրավորական մի կարծիք. «Արա՛, դե հա էլ էս ենք, չարչի ժողովուրդ ենք եղել»։ Չեմ ասում, թե սա ճիշտ չէ, բայց վերելքի ճանապարհն ինչպիսին է. մարդը, ինչպես և ժողովուրդը, պետք է ուժ գտնի իր մեջ նայելու անցյալին, տեսնելու, որ ինքն այսօր արդեն անցյալինը չէ։ Բայց առանց վերարժեքավորելու անցյալի մեր կատարածը' մենք չենք կարող գնալ առաջ։
-«Վարք Հայաստանի» ներկայացման մեջ անդրադառնալու եք հայ-թուրքական, հայ-ադրբեջանական հարաբերություններին։ Ինչպիսի՞ն է Ձեր կարծիքը «ֆուտբոլային դիվանագիտության» վերաբերյալ։
-«Ֆուտբոլային դիվանագիտությունն» այլ խոսակցություն է, հայ-թուրքական փոխհարաբերությունները՝ այլ։ Դրանք ես չեմ ուզում նույնացնել։ Ես կտրականապես դեմ եմ եղել այսօրվա, այս պայմաններում հայ–թուրքական սահմանների բացմանը։
-Ի՞նչ վնասներ եք տեսնում։
-Ես ո՛չ մասնագետ եմ, ո՛չ պատմաբան, ո՛չ քաղաքական գործիչ։ Ուղղակի ինչ-որ չափով ուսումնասիրել եմ հարցը «Վերելք» ներկայացման համար։ Շատ եմ կարդացել հայ-թուրքական հարաբերությունների մասին և նկատել եմ, որ դրանք միշտ նույն ձևերով են արտահայտվել, մինչ այսօր որևէ փոփոխություն չի եղել։ Միշտ ասել են, թե ժամանակները փոխվել են, պետք է քայլեր անել, այսպես չի կարելի, ու միշտ կրկնվել է նույնը։ Եվ այսօր մենք քայլեր ենք անում՝ առանց մտածելու, որ կրկնվելու է նույնը։ Այդ ամեն ինչում ես մեծ վտանգ եմ տեսնում, որովհետև թուրքական դիվանագիտությունը, ընդհանրապես դիվանագիտությունը, ունի մի խնդիր՝ ինչպես վերցնել, ինչպես թալանել։ Երկու դիվանագետ իրար դիմաց նստած խոսում են, մտածում են, թե հետևից ինչպես իրար խփեն, ինչպես թալանեն։ Բայց այդ խոսակցությունը ընթանում է ժպիտի ներքո։
-Ասում եք, թե միշտ նույնն է կրկնվել...
-Հայ-թուրքական փոխհարաբերությունների մեջ թուրքերը հայերի նկատմամբ ունեն շատ կոնկրետ վերաբերմունք։ Քաղաքական էլիտան հայերին ճանաչում է որպես ծառա, նա ավելին չի ուզում ճանաչել, իսկ ժողովուրդը հայ ժողովրդին ճանաչում է որպես գյավուր՝ անհավատ. ամեն րոպե նրան կարելի է վերացնել։ Ուրիշ բան է, որ կան թուրք մտավորականններ, արվեստագետներ, որոնք այլ կերպ են մտածում, բայց դա հասարակության չնչին տոկոս է կազմում։ Թուրքերի 80%-ը մի բան է ասում՝ տո՛, լավ ենք արել՝ մորթել ենք, հենց հիմա էլ առիթ լինի, պիտի մորթենք։ Սա ժողովրդի մտածողությունն է, որը քրիստոնյա մարդուն գյավուր է ընդունում։ Մյուս կողմից, նրանց քաղաքականությունն է. մեր կողմից գնում է բարենպաստ, հրաշալի մի գովազդ՝ թուրքերը, նրանց արվեստը, նրանց արվեստագետները... Վերջիվերջո, մեր լրատվամիջոցներից չեմ տեսել թուրքերի նկատմամբ այլանդակ ինչ-որ բաներ։ Այնինչ, թուրքերը մի ահռելի տպաքանակով խտասկավառականեր թողարկեցին, որտեղ ներկայացվում է, թե հայերն են իրենց կոտորել, իրենց արյունն են ծծել և այլն։ Մի կողմից մենք տեսնում ենք թունավորված հասարակության, մյուս կողմից տեսնում ենք բարիդրացիական ձեռք մեկնող ժողովուրդ։ Սա վտանգավոր է։
-Պարո՛ն Պետրոսյան, շատերը նշում են, թե արցախյան հարցը պետք է հայանպաստ լուծում ստանա։ Ըստ Ձեզ՝ ո՞րն է հայանպաստ լուծումը, և Ձեր կարծիքով՝ հարցի լուծումն ինչպիսի՞ն պետք է լինի։
-Ես ռազմական գործիչ չեմ, և հիմա ինչ որ կասեմ, բնազդային է։ Կարծում եմ, որ պատերազմ չի լինի, կլինեն ճակատամարտեր։ Դրանք կլինեն ադրբեջանցիների պատճառով, և վստահ եմ, համոզված եմ, որ նրանք իրենց քթին անպայման կուտեն։ Նրանք մեկ անգամ ևս կհասկանան՝ ինչ են նշանակում ոտնձգությունները։ Մենք նույնիսկ կունենանք ավելին, քան կարծում ենք։ Միշտ կողմ եմ եղել, որ այդ բանակցությունների հետևանքով հողեր չտանք։ Պատերազմ սկսելու համար ադրբեջանցին նախ պետք է այն սկսելու ոգին ունենա։ Պատերազմում զենքով չեն հաղթում, ոգով են հաղթում, նույնիսկ պատերազմների պատմությունը դա է ապացուցել։ Իսկ արդյոք այսօր ադրբեջանցին ունի՞ Ղարաբաղի համար կյանքը տալու, մեռնելու, մինչև վերջ արյունաքամ լինելու կամքը. իհարկե՝ չունի։ Մենք ունենք։ Իհա՛րկե, կան խնդիրներ, մենք տեսանք, թե ինչպիսի հերոս ֆիդայիներ մոռացվեցին, արհամարհանքի մատնվեցին, ես այդ խնդրին ծանոթ եմ։ Բայց հիմա կկրկնեմ մի ֆիդայու խոսք, ով ասում էր, թե միևնույն է, այդ պահը եթե գա, մեր ուժերն անպայման խոսելու են, և հերոսները ոտքի են կանգնելու։ Ի դեպ, հերոսները միշտ էլ հալածվել են, և պատահական չէ Խ. Աբովյանի խոսքը՝ մեծ հերոս՝ մեծ հալածված մարդ։ Հերոսն այն մարդը չէ, ով սպասում է իր գնահատականներին, մեդալներ ստանալուն։ Հերոսն այն մարդն է, ով գնում է հերոսության, իր կյանքը զոհում է, բայց մեդալները ստանում են մյուսները։ Մենք դրա պատկերը պարզ տեսնում ենք մինչև այսօր։ Բայց երբ գալիս է ժամանակը, հերոսները ոտքի են կանգնում։ Ես այդտեղ կասկած չունեմ։
-Ինչպե՞ս եք վերաբերվում նախագահ Սերժ Սարգսյանի հայտարարությանը, թե ԼՂՀ կարգավիճակի դիմաց կողմ է տարածքները հանձնելուն։
-Կարծում եմ, որ այդ հարցը ոչ թե մեր նախագահի լուծելու հարցն է, այլ՝ արցախցիների։ Արցախցիներն ուզո՞ւմ են ինչ-որ մի բան տալ։ Եթե դա իրենք են որոշում, ուրեմն՝ ուրիշ բան։ Թե չէ, մենք այստեղ որոշենք, թե ինչ ենք ուզում, դա ճիշտ չէ։ Դա պահանջում է տարրական լոգիկա։
Զրույցը վարեց Սյուզի Մելքոնյանը
7or